|
سئوال 57: |
مديريت آب در كشاورزي ديم |
حدود 60 درصد محصولات كشاورزي جهان از اراضي ديم كه وسعتي بالغ بر 2/1 ميليارد هكتار دارد حاصل ميشود. 6 ميليارد هكتار مراتع و اراضي سبز طبيعي نيز وجود دارند كه به زنجيره مواد غذايي انسانها كمك مينمايند. علي رغم چنين مساحت وسيع كشت ديم در جهان، با اين وجود نقش آن در تأمين امنيت غذايي مردم جهان محدود است. دولتها، نهادهاي بينالمللي و سازمانهاي غيردولتي مربوطه براي افزايش بازدهي منابع طبيعي تلاش متناسبي انجام ندادهاند. در دهههاي اخير، كشاورزي ديم به ويژه در كشورهاي در حال توسعه، افزايش كمي داشته است. بهرهوري اراضي ديم يا آب سبز، در اين گونه مناطق نسبتاً كم است، ولي امكان قابل ملاحظهاي براي بهبود از طريق مديريت بارش، نوآوري در كشاورزي ـ تجاري و فنون، سرمايهگذاري زيربنائي و توسعه فنآوري همراه با بكارگيري فنآوري زيستي به منظور توليد انواع محصولات مناسب وجود دارد.
57-1: مديريت سيلاب و زهكشي در اراضي ديم
آبياري با پخش سيلابهاي دورهاي؛ مديريت زهكشي در كشاورزي ديم؛ زهكشي زيستي در اراضي ماندابي؛ مديريت پخش سيلاب به منظور افزايش ذخيره رطوبت خاك؛ كنترل سيلاب و نقش و اهميت مديريت سيلاب در توليد موادغذائي؛
57-2: جمعآوري و ذخيره آب
مخازن كم هزينه آب؛ سامانههاي استحصال آب در حوضههاي آبريز كوچك؛ استحصال سيلاب و شبكه انحراف جريان آبهاي سرگردان؛ روشهاي استحصال آب؛ شناسائي منابع آبهاي نا متعارف؛ فنآوري مناسب جهت استفاده از منابع آب نا متعارف؛ فنآوري مناسب استفاده از مِه؛ طراحي مخازن آب استحصال شده در مزرعه؛ تأثير استحصال آب در جريان رودخانه و محيطزيست؛ كاهش اتلاف آب از محل ذخيرهسازي در مزرعه؛ بكارگيري فنآوري براي جلوگيري از تبخير شديد؛
57-3: آبياري تكميلي
برنامهريزي مناسب براي آبياري تكميلي؛ جنبههاي اقتصادي آبياري تكميلي؛ ارتقاي روشهاي كارآمد پيش آبياري؛ استراتژي كاشت به منظور كاهش تأثيرات كم آبي؛ سامانههاي آبياري با مقياس كوچك براي بنگاههاي اقتصادي كوچك؛ برنامهريزي خشكسالي؛ استفاده مطلوب از ذخيرهسازي آب.
57-4: مديريت اراضي ديم
سياستگذاري جداگانه براي منابع آب در اراضي ديم؛ روشهاي حفظ آب و خاك؛ راهبردهاي پژوهشي براي افزايش رطوبت خاك؛ بهبود توليد محصولات ديم؛ اصلاح سياستگذاري و سرمايهگذاري زيربنائي در اراضي ديم؛ فنآوري مدرن به منظور بهبود ظرفيت نگهداري رطوبت خاك از جمله پليمرها و جذب كنندههاي آب؛ روشهاي زيست فنآوري به منظور افزايش بهرهوري محصولات؛ مخازن آب در مزرعه؛ مدلهاي تجاري موفق براي كشاورزي ديم.
|
سمپوزيوم: |
تأثيرات تغيير اقليم بر منابع آب و خاك |
تغييرات حادث شده بر شرايط جوّي طي يكي دو دهه گذشته مبين اين نكته است كه اقليم در حال تغيير است. مهمتر اينكه پژوهشهاي علمي بر روي روندهاي اقليمي و عكسالعمل زمين طي 150 سال گذشته، نشان ميدهد كه در حال حاضر شتاب تغييرات سريعتر از دورههاي تاريخي گذشته است. بدون شك طي قرن بيستم، بشر از طريق ايجاد گازهاي گلخانهاي بر اقليم زمين تأثير زيادي گذاشته است. چنانچه توليد گازهاي گلخانهاي به همين روال ادامه يابد حيات در روي كره زمين به شدت تغيير خواهد كرد. پايداري حيات زمين، يعني سامانه حمايتي، اكنون مورد سئوال است.
علم پيشبينيهاي هواشناسي طي چند دهه گذشته پيشرفت زيادي داشته است. مدلهاي جديد و دقيقتر، همراه با تعداد زيادي بازخوردها مورد استفاده قرار ميگيرند. با اين حال، وجود عدم اطمينان در مدلهاي عددي جاري، پيشبيني اقليم را خنثي ميكند. مهمترين اين موارد، پيشبيني رفتار انسانها ميباشد. تغيير اقليم ممكن است بر امنيت غذائي جهاني با تغيير الگوي فعلي آب موجود و بهرهوري كشاورزي از طريق پديدههاي زير، تأثيرگذار باشد:
- افزايش بارش در عرض جغرافيائي بالاتر و ايجاد رواناب و سيلاب بهاري و زمستاني بيشتر در بعضي مناطق؛
- كاهش بارش و افزايش بسامدهاي خشكسالي كشورهاي واقع در عرض جغرافيايي پائينتر؛
- بالا آمدن سطح دريا و احتمال تأثير منفي پيشروي آب شور بر كشاورزي.
مناطق زير در مقابل تغيير اقليم متأثر خواهند بود:
- مناطق واقع در عرض جغرافيائي كم درآمد، بيشترين تأثيرپذيري را خواهند داشت؛
- به نظر ميرسد كه مناطق خشك تا نيمهخشك در مقابل تغيير اقليم، دچار بيشترين آسيب خواهند شد.
چگونه ميتوان كشاورزي را با اينگونه تغييرات تطبيق داد؟
- سازگاري فنآوري، از قبيل بهبود عمليات آبياري، رهيافتهاي مديريت تقاضا، توسعه منابع آب غيرمتعارف، و نوآوري فنآوري؛
- سازگاري فنون كشاورزي، از قبيل استفاده از الگوي كشت متناوب، روشهاي حاصلخيزي و رطوبت خاك؛
- سياستهاي كشاورزي دولتها، از قبيل پيشبرد سياست بيمه كشاورزي، اتخاذ سياستهاي تخصيص آب و غيره؛
از مؤلفين دعوت ميشود در رابطه با موارد مرتبط به تغيير اقليم و امنيت غذايي، مقالات خود را به دبيرخانه سمپوزيوم ارسال نمايند.
|
جلسه ويژه: |
مدرنسازي مديريت آب كشاورزي |
آبياري براي امنيت غذايي و رشد اقتصادي جهان حياتي است. شكاف عميق بين عملكرد مطلوب و واقعي، پايداري كشاورزي آبي را تهديد مينمايد. چالشها براي افزايش بهرهوري سامانههاي آبياري، كشورها را وادار به تفكر درباره راهبردهاي جديد نموده است. بنابراين، درك صحيح خدمات آبياري موجود و اقدام براي گزينههاي مدرنسازي امري ضروري به نظر ميرسد. تعريف مدرنسازي عبارت است از «فرآيند ارتقاء مديريتي و فني طرحهاي آبياري با هدف بهبود استفاده از منابع (نيروي كار، آب، علم اقتصاد، محيطزيست) و خدمات تأمين آب براي مزارع؛ يا عبور از تأمين آب آبياري خدمتگرا به عرضهگرا» [فائو]. تاكيد فعلي بر سياست ارتقاي مديريتي و فني آبياري شامل چند استنباط مهم ميگردد:
سازمانهاي متولي آب كشورها بايد وظيفه اصلي ارائه خدمات آبياري خود را به توليد كشاورزي مرتبط سازند، همچنين تقاضا و مصارف آب را با ساير آببران در سطح حوضه آبريز يكپارچه سازند. ارتقاي اصولي تأمين آب و جريانها در سراسر اراضي آبخور و همچنين گردش آب زيرزميني در لايههاي آبدار منجر به تصميمگيريهاي آگاهانه استفاده از آب كشاورزي و كاربري مجدد آن خواهد شد.
شركت يا سازمان مربوطه علاقمندند نحوه اداره امور سامانه تأمين آب و سامانههاي آبياري مزارع را بدانند. بهمنظور تبادل دانش و پژوهشهاي بهنگام مدرنسازي طرحهاي آبياري و آب كشاورزي، از مؤلفين دعوت ميشود مقالات مرتبط به عنوان مذكور را با توجه به چند جنبه پيشنهادي مورد نظر به شرح زير ارائه نمايند:
- ويژگيهاي سازماني و جنبههاي مالي؛
- جنبههاي حقوقي و سياستگذاري؛
- مدرنسازي زيربنايي؛
- استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي و سنجش از دور براي بهرهبرداري سامانههاي آبياري؛
- پايش، ارزشيابي، و عملكرد؛
- تجهيز سامانههاي آبياري به دستگاههاي خودكار به منظور بهرهبرداري بهتر؛
- بكارگيري فنون و اصول اداري پيشرفته (فنون پيشرفته روشهاي گردآوري دادههاي مرتبط به محصولات، مساحت زمينهاي زيركشت، نيازهاي آبياري، ابزار اندازهگيري دبي و آببها)؛
- ارائه ايدههاي جديد به منظور ارتقاي خدمات آبياري؛
- ظرفيتسازي؛
- جنبههاي زيستمحيطي.
|
سمينار: |
امكان بكارگيري روشهاي سنتي در سامانههاي مدرن مديريت آب |
طي 5000 سال گذشته توسعه جوامع بشري به ويژه در مناطق خشك و نيمهخشك با مسائل مديريت آب ارتباط تنگاتنگ داشته است. نيازها موجب تصميمگيري و شكلگيري جوامع و ساختارهاي مربوطه شدهاند. طي قرنها، سامانهها و روشهايي كه تحت اين شرايط مورد استفاده قرارگرفتهاند، پايداري خود را حفظ نمودهاند. امروزه، بقاياي ساختار و دانش روشهاي سنتي نه تنها از نظر تاريخي و باستانشناسي جالب است بلكه قادر به حل مسائل جاري نيز ميباشد.
در تعداد زيادي از مناطق جهان، مديريت مدرن آب بايد جوابگوي دو مسئله ويژه باشد. مسئله اول، تغيير اقليم و مسئله ديگر رشد جمعيت بعلاوه انتظار سطح زندگي بالاتر اين مناطق است كه منجر به افزايش روزافزون تقاضاي آب شده است. در اين رابطه، روشهاي سنتي مناطق روستائي، در مقايسه با فنآوري مدرن از مزاياي زير برخوردارند:
- پايداري اين روشها بر اساس تجربه طولاني بكارگيري آنها پيشتر به اثبات رسيده است. ولي بواسطه فن سالاري و تغييرات اجتماعي به فراموشي سپرده شدهاند.
- روشهاي مذكور معمولاً با ابزار ساده و بومي موجود قابل اجرا ميباشند.
- در صورت لزوم پس از آموزش، كارگران ماهر و افراد محلي شايستگي بكارگيري روشها را احراز مينمايند و سپس خودشان زيرساختها را نگهداري ميكنند.
- آنها در مصرف انرژي اوليه خيلي صرفهجو هستند، انرژيهاي تجديدپذير را مورد استفاده قرار ميدهند و در نتيجه با اقليم سازگارند.
- طبق تحليل قابليت سودآوري روشهاي سنتي در مناطق توسعه نيافته با جمعيت پراكنده، مزاياي بيشتري از روشهاي مدرن دارند.
- مردم محلي با خود باوري دركاري فعاليت مينمايند كه ميتوانند احساس ارزش و ابراز وجود نمايند.
- چنانچه آثر به جاي مانده موجود يكپارچه شوند، محفوظتر ميمانند و نحوه كار آنها ديدنيتر خواهد شد.
- تأسيسات در حال بهرهبرداري براي جهانگردان جالبتر است. صنعت جهانگردي مناسب ميتواند منبع درآمد ديگري براي اينگونه مناطق باشد.
- روشهاي قديمي اغلب براي اكوسيستم طبيعي مناسبتر هستند. از اين رو، استفاده افراطي از منابع موجود معمولاً غيرممكن ميباشد (بعنوان مثال، برخلاف پمپهاي الكتريكي، ابزار قديمي آب زيرزميني را در حد عرضه طبيعي ميتوانند بالا بياورند).
- با كمك سامانههاي مدرن، روشهاي نوين ميتوانند چشماندازهاي جديدي را ارائه نمايند (بعنوان مثال، در زمينه آبياري، بالا آوردن و استحصال آب با روش آبياري قطرهاي).
اين سمينار تمام جنبههاي اجرائي روشهاي سنتي را بر اساس محورهاي زير در قالب سامانههاي مدرن مديريت آب پوشش خواهد داد:
-- شرايط ساختاري و اجتماعي؛
-- امكانات بازسازي، و تلفيق مجدد؛
-- نگهداري؛
-- منافع و محدوديتها.
مثالها و انواع موارد مطالعاتي مناسب در سمينار بگونهاي ارائه شود تا امكان فراگيري درسهايي از روشهاي سنتي فراهم آيد.
|
|
هشتمين كنگره بين المللي آبياري ميكرو |
|
|
|
|
|
موضوع اصلي: |
نوآوري در فنآوري و مديريت آبياري ميكرو به منظور ارتقاي بهرهوري آب و گياه |
پيشبيني ميشود به واسطه رشد جمعيت و تغيير برنامه غذائي ظرف 25 تا 30 سال آينده، تقاضاي جهاني براي موادغذائي احتمالاً دو برابر خواهد شد. از اين رو، تعداد زيادي از كشورها براي تأمين امنيت غذايي در سطح ملي پيوسته تلاش مينمايند. قدر مسلم سهم عمده اين تقاضاي جديد قرار است از طريق اراضي فارياب تأمين گردد. با وجود اين، توسعه اراضي فارياب بخصوص در مناطق خشك و نيمه خشك بستگي به وجود آب كافي و در دسترس دارد. به منظور نيل به راندمان بالاتر مصرف آب، كاهش اتلاف غير مفيد آب، كاهش نياز به انرژي در حين بهرهبرداري، و ارتقاي كيفي و تكنيكي كشاورزي، آبياري ميكرو براي مقابله با اين وضعيت پيچيده و چند متغيره اميدواركننده است.
براي توسعه بيشتر اراضي فارياب، كيفيت آب عامل بازدارنده ديگري است كه بايد در نظر گرفته شود. بخاطر انعطاف پذيري و عملكرد بهتر در مقايسه با روشهاي ديگر، آبياري ميكرو براي استفاده از آبهاي كم كيفيت، سازگاري بهتري را ارائه ميدهد. با وجود اين، گسترش بيشتر آبياري ميكرو، دغدغههايي از قبيل نگرانيهاي انطباق پذيري با كيفيت متغير آب و خاك، كاهش هزينههاي نگهداري، افزايش طول عمر سامانههاي توزيع آب در مزرعه، نوآوري در فنآوري بمنظور كاهش هزينههاي سرمايهاي، عمليات مديريتي براي توسعه محصول، و غيره وجود دارد كه بايد مورد بررسي قرار گيرند.
اهداف:
اهداف اين كنگره به شرح ذيل است:
-
تبادل تجربيات در بكارگيري فنآوريهاي جديد و بهترين اقدامات مديريتي در زمينه آبياري باراني ـ قطرهاي، و ساير سامانههاي آبياري محلي؛
-
بررسي جايگاه استفاده از آبياري ميكرو براي خرده مالكان؛
-
درك عوامل اقتصادي– اجتماعي و فنآوري كه مانع گسترش زمينه آبياري ميكرو ميگردند.
عناوين مقالهها:
دبيرخانه هشتمين كنگره بينالمللي آبياري ميكرو از كارشناسان، مديران آبياري، پژوهشگران، سازمانهاي دولتي و خصوصي، كشاورزان، تكنسينها و دانشجويان دعوت مينمايد با ارائه مقاله در اين كنگره امكان تبادل تجربه را فراهم آوردند. عناوين كنگره به شرح زير ميباشد:
-
بهترين اقدامات مديريتي/ موارد موفقيتآميز در بكارگيري آبياري قطرهاي؛
-
كسب تجربه از شكستها و عدم موفقيت در بكارگيري آبياري ميكرو؛
-
توسعه آبياري ميكرو زيرزميني؛
-
سامانههاي آبياري كم هزينه و با مصرف انرژي كم؛
-
خودكار سازي آبياري ميكرو؛
-
آبياري ميكرو در گلخانهها؛
-
آبياري ميكرو براي مزارع كوچك مقياس؛
-
كاربرد آبهاي كم كيفيت در آبياري ميكرو؛
-
سامانه پشتيباني مدلسازي و طرّاحي آبياري ميكرو؛
-
پيشرفتهاي بهرهبرداري و نگهداري مقرون به صرفه سامانههاي آبياري ميكرو؛
-
مديريت و هزينه آبياري ميكرو براي مزارع بزرگ مقياس؛
-
كارآئي و بهرهوري در سامانههاي آبياري ميكرو؛
-
نتايج اقتصادي - اجتماعي تبديل سامانههاي سنتي به سامانه هاي آبياري ميكرو؛
-
تحليل پايداري طولاني مدت سامانه هاي آبياري ميكرو؛
-
تحليل چرخه عمر سامانه آبياري ميكرو.
زمانبندي كنگره:
|
موضوع |
آخرين فرصت |
|
ارسال خلاصه مقالات
(500 تا 600 كلمه) |
10 آذر ماه 1389 |
|
اعلام داوري خلاصه مقالات |
25 دي 1389 (تمديد شده) |
|
دريافت اصل مقالات |
10 اسفندماه 1389 |